ŞAHİN ALPAY
Zaman'da yedi yıl

Bugün 5 Kasım 2009, benim için önemli bir yıldönümü. Yedi yıl önce bugün, şimdi Referans gazetesi genel yayın yönetmeni olan Eyüp Can'ın önerisi ve Genel Yayın Yönetmeni Ekrem Dumanlı'nın daveti üzerine Zaman'da yazmaya başladım.

:exclamation:Cumhuriyet gazetesi için hazırladığım kitap sayfasının ilk kez 23 Ocak 1982'de yayımlandığı dikkate alınırsa, gazete yazarlığım da yakında 28. yılını dolduracak. Bugünkü yıldönümü vesilesiyle düşündüklerimi okurlarımla paylaşmak istiyorum.

Ben gazeteciliğe, mecburiyetten girdim. 1960'ların sonları ve 1970'lerin başlarında birkaç yıl süren bir dönem, "zamanın ruhu"na uygun olarak, radikal sol görüşlere sahip olmuştum. 12 Mart-zede siyasi mülteci olarak İsveç'e kapağı atmayı başarıp, siyaset bilimi dalında ciddi bir doktora eğitimine başladıktan sonra fikirlerim hızla evrilmişti. 1981'de doktorayı tamamlayıp yurda döndüğümde, "liberal sosyal demokrat" olarak tanımladığım bugünkü fikri kimliğimi çoktan kazanmıştım. Beni üniversitelere almadıkları için, o sıra gazetenin genel yayın müdürü olan dostum Hasan Cemal'in davetiyle Cumhuriyet'te çalışmaya başladım. (Geçirdiğim fikri evrimi merak edenler için iki kaynak var: Toplum ve Bilim dergisinin 41. sayısında (1988) yayımlanan "68 Kuşağı Üzerine Bir Deneme" adlı makalem ve "Sokak Güzeldir: 68'de Ne Oldu?" (Metis, 2009) başlıklı kitapta Nadire Mater'e anlattıklarım.)

Türkiye'nin geleceğine dair temkinli iyimserim. Bunun bir nedeni benim kuşağımın (en azından yanlışlardan ders çıkaran kesiminin) nereden nereye geldiğini iyi bilmemdir. Sözünü ettiğim kesim, otoriter-totaliter sol veya sağ görüşlerden yola çıktılar, tecrübeleri temelinde özgürlükçü ve çoğulcu demokrasinin vazgeçilmezliği fikrinde karar kıldılar. Ben gazete yazarlığına başladığımda Türkiye askeri bir diktatörlük altındaydı. Eğer bugün gerçek bir demokrasiye geçiş yolunda ilerliyor ise, bu kuşağın tecrübelerinin bunda önemli bir rolü vardır. Niye? Bunu ölmeden yayınlayacağımı umduğum kitapta anlatacağım.

Zaman'da yedi yıla dönersek: Zaman, benim gazete yazarlığımın en mutlu dönemine tekabül ediyor. Bunun çeşitli nedenleri var. Bir nedeni Prof. Dr. Eser Karakaş'ın önerisi ve mütevelli heyeti başkanı Sayın Enver Yücel'in davetiyle 2001 Nisan'ından itibaren Türkiye'nin en özgür yüksek öğrenim kurumlarından biri olan Bahçeşehir Üniversitesi'nde asıl mesleğim olan akademisyenliğe dönmek imkanını bulmam, o tarihten sonra gazeteciliğin esas bildiğim yönüyle ilgilenmem, sadece köşe yazarlığı yapmamdır.

Başka bir nedeni, öteki gazetelerde yaşadıklarım. Hasan Cemal'in ayrıldığı gün istifa ettiğim Cumhuriyet'te geçen on yıl basındaki en mutsuz yıllarımdı. İlhan Selçuk'un başını çektiği "misyon gazeteciliği" nedeniyle, düzenli yazma fırsatını ancak onun ayrıldığı kısa dönemde bulabildim. Zülfü Livaneli'nin önerisi ve Zafer Mutlu'nun davetiyle Ekim 1993-Mayıs 1994 arasında Sabah gazetesinde çalıştım; Nilüfer Kuyaş ile birlikte "Entellektüel Bakış" sayfasını hazırladım. Yaptığım işten mutluydum, ama "medya aristokrasisi" dediğim şeyin ne olduğunu orada gördüm. Nisan 1994 ekonomik krizi sonunda sayfa kapatılınca, istifa ettim. Rahmetli dostum Ufuk Güldemir'in daveti üzerine Kasım 1994'te "Entellektüel Bakış"ı Milliyet'e taşıdık. Haftada üç gün köşe yazısı yazma rutinine de orada girdim. Şubat 2001 ekonomik krizi vesilesiyle çok sayıda yazarla birlikte ben de, çok çirkin bir şekilde kapı dışarı edildim. Milliyet'te de yaptığım işten memnundum, ama Türkiye'de medyanın neden adam olamadığını, balığın baştan koktuğunu orada çok iyi gördüm.

Evet, bir gazete yazarı olarak en mutlu dönemimi Zaman'da yaşıyorum. Bunu sağlayan iki unsur var. Birincisi, Zaman'ın "referans gazetesi" olma yolunda en çok ilerlemiş gazete olmasıdır. İkincisi ve daha önemlisi ise, en tepedeki yöneticisinden başlayarak Zaman'ın bütün çalışanlarından gördüğüm saygı, okurlarından gördüğüm ilgidir. Hepsine candan teşekkür ediyorum. s.alpay@zaman.com.tr